|
Principi i punės sė duarve, krahėve dhe gjunjėve tanė janė tė ngjashme me makinėn prefekt tė dizajnuar. Megjithatė, tė gjitha problemet e kėtyre dizajneve gjithashtu kėrkojnė edhe zgjidhje perfekte.
Principet e punės sė duarve, krahėve dhe gjunjėve tanė janė tė ngjashme me makinėn e dizajnuar perfekt. Megjithatė, tė gjitha problemet e kėtyre dizajneve gjithashtu kėrkojnė zgjidhje perfekte. Prandaj, operimi nė dorė, krahė dhe gjunjė ėshtė njė degė me specializim tė lartė kirurgjik e cila kėrkon zbatimin e teknikave tė larta tė sofistikuara. Prandaj, pa marrė para sysh sa do tė jetė i suksesshėm operacioni, nuk ėshtė e mundur tė arrihet nxjerrja e tėrėsishme pa planifikim tė mirė tė terapisė fizikale dhe programit rehabilitues. Kurimi dhe rehabilitimi pas operimit tė dorės, krahut dhe gjurit janė aq tė nevojshėm sa edhe vetė operimi....
Duke iu falenderuar pėrmirėsimeve tė rėndėsishme nė lėminė e operimit tė dorės, krahut dhe gjurit, tė njėjtat operime u bėnė mjaft tė rėndomta pėr pacientėt. Programi i planifikuar mirė pėr terapi fizikale nė periudhėn post operative ka pjesė tė madhe nė operimin e suksesshėm.
Duke i llogaritur si vazhdim i trurit drejt mesit, duart tona kryejnė funksione tė ndryshme, duke i nėnrenditur detyrat mė tė bukura si mbajtja e gjilpėrės deri te ata tė vrazhdat si ngritja e peshave qė kėrkon fuqi tė madhe, gjinjėt tanė janė mjaft tė fortė tė ngrejnė 45 kilogram nė 1 metėr lartėsi, dhe krahėt tanė janė nė gjendje tė kryejnė 4 lloje tė ndryshme tė lėvizjeve. Kur do t'i parashtronim mėnyrat e funksionimit tė kėtyre pjesėve tė trupit, edhe njė herė do ta kuptojmė makinerinė me dizajnim perfekt tė trupit tonė. Megjithatė, disa probleme nė kėto dizjane kėrkojnė gjithashtu edhe zgjidhje perfekte. Mund qė mu ajo tė jetė arsyeja qė kirurgjia e gjymtyrėve mė herėt ka filluar tė shėnojė pėrparim. Fakt ėshtė qė teknika kirugjike e sofistikuar qė shėrbehemi gjatė operimit tė nyjeve siē janė artroskopia (intra-artikulare, operacion i mbyllur) dhe protezat artificiale datojnė qysh mė herėt. P.sh. operimi artroskopik daton pėr afėrsisht prej para 20 vite. Ėshtė ide e mirė tė flitet pėr terapi fizikale pėr periudhėn pas kėtij lloji tė operimit pasi qė, nuk ėshtė me rėndėsi sa i suksesshėm do tė jetė operimi, nuk mund tė kryhet nxjerrja nė mungesė tė planifikimit tė mirė fizikal dhe programit rehabilitues.
Tema jonė, siē janė problemet me duart, krahėt dhe gjunjėt, metodat qė shfrytėzohen nė kėtė lėmi dhe pas procedurave tė operimit pėr nxjerrje.... Specialistėt tanė janė : Specialistė pėr kirurgji tė dorės, Dr.Ufuk Nallbantoglu, Specilaist pėr terapi fizikale dhe rehabilitim Prof.Sabri Narman, Specialist pėr Ortopedi dhe Traumatologji Prof. Osman Guven dhe Specilaits pėr ortopedi dhe traumatologji dhe lėndime sportive Prof. Omer Tasher. Ata dhanė informata tė detajuara pėr ēėshtjet e parashtruara mė shpesh nė lidhje me procedurėn kirurgjike dhe procesin i terapisė post operative.
Kirurgjia e dorės
Nuk do tė gabonim nėse themi se duart janė vazhdimėsi e trurit drejt mesit. Duart njėkohėsisht janė nė gjendje tė kryejnė aktivitete qė kėrkojnė detyra mjaft lėvizėse periferike dhe aktivitete qė kėrkojnė fuqi. Mu pėr atė, duart pėrdoren edhe si organ i ndjeshmėrisė. Me prekjen e duarve mund tė ndjejmė a ėshtė sendi i ftohėt ose i ngrohėt. Qė duart ta plotėsojnė detyrėn e vet nė mėnyrėn mė tė mirė, muskujt e duarve patjetėr tė funkcionojnė mirė dhe lėvizjet e nyjeve tė jenė nė rendin perfekt. Prandaj, kirurgjia e dorės ėshtė degė kirurgjike e specilaizimit tė lartė qė kėrkon zbatimin e teknikės mė tė sofistikuar. Dr.Ufuk Nallbantoglu, Specialist pėr kirurgji tė duarve pranė spitalit Axhibadem nė Kadiqoj dhe Kozjatagi thorė se arsyeja qė kirurgjia e duarve dhe ekstremiteteve tė larta tė pranohen si degė e veēantė ėshtė prezenca e ndėrlidhjes tejmase e indeve nė njė hapėsirė tė vogėl.
Traumat e duarve janė njė nga arsyet pėr zbatimin e metodave kirurgjike. Pėrveē traumave siē janė thyerjet, lėndimet e nervit dhe enėve tė gjakut, kurse kirurgjia e dorės gjithashtu e pėrfshinė edhe kujdesin pėr tumor, impixhmentin e nervave, problemet reumatike dhe anomalitė e lindura.
Pėr periudhėn pas operimit, Dr.Ufuk Nallbantoglu e vė vėmendjen te nevoja e rifillimit me terapi fizikale sa mė shpejt qė mundet qė pacienti tė mos pėrballet me problemin e humbjes sė funksioneve pėr lėvizje. Pasi qė tė verifikohet qė plaga e pacientit ėshtė nė gjendje tė mirė, Dr.Ufuk Nallbantoglu thotė se me terapinė do tė duhet tė fillohej gjatė javės sė pare pas operimit. Pastaj ai thotė se mos fillimi nė kohė me terapi fizikale, gjatė periudhės prej 3-6 javė do tė rezultojė me kalcifikim qė do t'i zvogėlojė lėvizjet, tė cilat pas javės sė gjashtė do tė bėhen tė pakthyeshme tė palėvizshme. Gjatė planifikimi tė mire tė programit tė terapisė fizikale, nyjet lėvizin nė kėnde tė sigurta qė tė mos shkaktohet dėmtimi i fiksimit tė kryer nga ana e kirurgut, kurse njėherit kryhen edhe ushtrime edhe me pjesėt tjera tė trupit (p.sh.krahėt dhe bėrrylėt). Nė atė mėnyrė, qėllimi ėshtė qė t'i mundėsohet sa mė pare pacientit qė ai tė kthehet nė punėn dhe aktivitete e tij.
Kirurgjia e nyjes sė krahut
Prof. Osman Gjuven, Specialist pėr ortopedi dhe traumatologji pranė spitalit Axhibadem nė Kadiqoj vėrteton se ēka ka tė bėjė me krahun, mė shpesh problemet e paraqitura janė artrozat (nė gjuhėn popullore gėlqerizim-kalcifikim) nė dhe rreth nyjes sė krahut. Dėmtimi i nyjes sė krahut sė pari paraqitet si humje e funksionit dhe me dhimbje, pastaj dhe me zvogėlimin e lėvizjeve. Dėmtimi i muskujve qė mundėsojnė lėvizjet e dorės ėshtė ndėr problemet e dyta tė krahut. Prof.Osman Gjuven pohon se kėto probleme sė pari manifestohen me dhimbje, pastaj me pengesa tė pjesėrrishme ose tė plota, kurse me kohė mund tė kulmojė me pafuqinė e pacientit qė ta ngrejė dorėn. Sėmundja e tretė e vėrejtur e krahut ėshtė "jostabiliteti i krahut". Vėrehet te pacientėt e moshės mė tė re dhe krahasura me dy llojet e para tė problemeve, kjo sėmundje manifestohet me zhvendosje tė pėrkohshme tė krahut. Duke u nisur nga fakti se disa lindin me krahė qė lehtė zhvendosen gjatė ēdo lėviuje tė papritur, Prof.Gjuven shton se kirurgjia ėshtė ndrrim nė suaza qė tė zbatohet te rastet e zhvendosjes sė pėrkohshme tė krahut.
Kėto probleme janė tė pėrcjellura me trauma siē janė thyerjet e krahut. Duke raportuar se viteve tė fundit ka pėrmirėsime tė dukshme nė kurimin kirurgjik, Prof.Gjuven vazhdon : "pėrmirėsimi nė metodėn e artroskopisė, mundėson qė pjesa mė e madhe e operimeve jotraumatike tė kryhen njėlloj siē kryhen operimet e mbyllura. Kjo ėshtė pėrparėsi e veēantė pėr pacientėt me ēka pacientėt shėrohen mė shpejt dhe pa ndej asnjėfarė dhimbje. Pėrveē saj, kjo mundėson edhe sa ėshtė e mundur dhe pa ndjej dhimbje. Pėrveē saj, kjo mundsėon qė mė shpejtė tė fillohet me zbatimin e terapisė fizikale. Pasi qė tė verifikohet qė nuk punohet pėr dėmtim tė madh, random mund tė fillohet me terapi fizikale qysh ditėn e dytė pas operimit. Disa nga pacientėt tanė manifestojnė pėrmirėsime tė mėdha gjatė periudhės 2-3 javore, pėrderisa gjatė mungesės sė kėtij kurimi kirurgjikal, do tė duhej tė pritnin shumė vonė dhe patjetėr do tė duhej qė tė kalonin shumė muaj pėrderisa tė vijė deri te ndonjė pėrmirėsim.
Pas operacionit : Prof.Sabri Narman, specialist pėr terapi fizikale dhe rehabilitim pranė spitalit Axhibadem nė Kadiqoj, thotė se qėllimi i pare i tyre pas operimit tė krahut ėshtė qė tė mėnjanohet ėnjtja dhe dhembja. Duke sqaruar se qėllimi i tye mė i madh ėshtė largimi i dhimbjes dhe sigurimi i rehatisė sė pacientit, Prof.Sabri Nurman e nxjerr rėndėsinė e zbatimit tė fashave tė ftohta nė kurimin e fryerjeve.
.
Varėsisht nga lloji i operacionit, Prof. Narman thotė se mund tė fillojnė me terapi fizikale qysh nga dita e pare e operimti. Prof. Narman sqaron : " Sė pari, fillojmė me ushtrime passive qė pacientėt i kryejnė me ndihmėn e pajisjeve dhe pa pėrpjekje fizike. Me kohė, ushtrimet pėrparojnė te ata tė a.q. aktiv me lėvizje pėrmes asistencės (qė do tė thotė kryhet me tė dy, qoftė edhe me vetė terapeutėt fizikal ose me ndihmėn e pajisjeve), Me shėrimin e plagės nuk do tė ketė mė dhimbje, vazhdon me ushtrime tė forta". Prof.Narman thotė se gjatė ushtrimeve nuk e lė pas dore gjendjen e pėrgjithshme tė pacientit, por edhe shtojnė aktivitete tjera siē janė biēiklizmi, ngjitja nėpėr shkallė dhe ushtrime tjera.
Operimi i gjurit
Kur bėhet fjalė pėr operimin e gjurit, puna e parė qė na bie ndėr mend, pra nėnkuptohet operimi i meniskusit. Strukturat e kėrcave tė vendosura nė gjunjė, si dhe tetivat, nuk janė nė gjendje vetė tė rregullohen. Si tė tilla, kur lėndohen dhe thyhen patjetėr tė largohen ose tė qepen. Tek operimet e meniskusit mudn tė zbatohen metodat artroskopike.
Prof. Omer Tasher, Specilaist pėr ortopedi traumatologjike dhe lėndime sportive pranė spitalit Axhibadem nė Kadiqoj, thotė se problemet e kėrcės nė gjinjė janė tė ekzaminuara nė pėrgjithėsi dhe se sot te disa raste mund tė shėrohen me transplantim tė kėrcės. Nė pajtim me infomatėn qė vjen nga Prof. Tasher, kjo metodė mundėson largimin e njė blloku tė kockave nga njė pjesė tjetėr e nyjes dhe kėrcės nė kėtė bllok me kocka mund tė trasplantohen nė pjesėn e dėmtuar. Nė kohėn e sotme, procedura e protezės sė gjurit shumė shpesh pėrdoret te problemet e pėrparuara tė nyjeve tė gjurit.
Prof. Tasher thotė se kryejnė operacione mjaft tė suksesshme ku pjesėt e dėmtuara tė nyjes largohen dhe zėvendėsohen me nyje artificiale, proteza. Duke sqaruar se ėshtė e mundur qė tė rregullohen kėputjet e ligamenteve kyēe tė para, fenomen i hulumtuar tek sportistėt, me indet e marra nga vetė personat ose nga tė vdekurit, Prof.Dr. Tasher thotė se pas gjendjes operative mund qė tė jetė rehabilituar indi i ri i shtuar nė mėnyrė qė do tė funksionojė si ligament kyē. Pas operimit : Prof.Sabri Narman thotė se pėrdorimi i mėnyrave tė largimit tė dhimbjeve pas operimit tė gjurit, mundėson tė fillohet me rehabilitim qysh nė ditėn e parė pas operimit. Ai sqaron se kanė pajisje speciale qė u mundėson gjunjėve t'i kryejnė lėvizjet e nevojshme. Rregulla mė e re e kurimit ėshtė qė tė ruhen muskujt e fortė qė janė rreth gjurit.
Duke vėrtetuar se mos fillimi nė kohė me terapi fizikale mund tė shkaktojė shtangim tė gjurit qė mund tė shkatojė vėshtirėsi nė tė ardhmen, Prof. Narman vazhdon : "Pėrderisa nuk e lidhni gjurin minimum 70 shkallė nga kufizimet e lėvizjes gjatė 2 javėve pas operimit, nuk do tė jeni nė gjendje plotėsisht ta shtallni. Megjithatė, pėrderisa e siguroni atė kufizim tė lėvizjes nė dy javėt e para nga operimi, atėherė nuk do tė ketė veprim negativ potencial.
Duke vėrtetuar se ata mund tė sigurojnė 120 shkallė tė kufizimit tė lėvizjeve tė gjurit pas operimit tė suksesshėm, Prof.Sabri Narman sqaron se periudha paraoperative ėshtė me rėndėsi te protezat e gjurit. Humbja e kilogramėve nė periudhėn paraoperative, e zvogėlon mungesėn me protezė, kurse me tė kontribuon edhe pėrmirėsimin e pritjeve nė jetė me proteza.
Prof. Sabri Narman pohon se trajtimi post operativ ėshtė punė ekipore qė e pėrbėjnė kirurgė, fiziatėr dhe terapeut fizikal. Nė pajtim me Prof.Narman, kjo ekipė patjetėr tė punojė nė mėnyrė koordinative qė tė gėzojė nė fitimet nga operacioni.
Dr.Ufuk Nallbantoglu pohon se, qė t'i mbajmė funksionet e dorės, doemos duhet qė tė fillohet me terapi fizikale dhe rehabilitim menjėherė pas operimit. Prof. Omer Tasher theskon se ka pėrparėsi tė dukshme nė kirurgjinė e gjurit, duke iu falenderuar metodave artroskopike, intra-artikulare dhe kirurgjike. Njė veēori tjetėr e kirurgjisė artroskopike ėshtė se ajo mundėson fillimin e mėhershėm me terapi fizikale.
|